W dniu 31 lipca 2026 roku Prezydent RP podpisał ważną ustawę, obejmującą m.in. zmiany w Ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Jest to dobry krok w poszerzaniu ochrony prawa do prywatności, prawa do wizerunku i godności najmłodszych. Nowe przepisy mają przede wszystkim ograniczyć publiczne rozpowszechnianie zdjęć dzieci, w szczególności za pośrednictwem Internetu, mediów społecznościowych i materiałów promocyjnych.
Zgodnie z art. 3a ww. Ustawy, co do zasady zabronione jest udostępnianie publicznie wizerunku dziecka objętego opieką w prowadzonym przez placówkę opiekuńczą żłobku, klubie dziecięcym lub punkcie opieki dziennej.
Czy zakaz dotyczy także sytuacji, w której rodzic wyraża zgodę na publikację?
W określonych sytuacjach, nawet zgoda uprawnionego rodzica czy opiekuna nie uchyla zakazu wprowadzonego nowelizacją. Na dostosowanie działań placówki opiekuńcze mają czas do 1 stycznia 2027 roku, natomiast wrzesień, gdy najmłodsi wracają do żłobków, to dobry moment na to, by już teraz wprowadzić dobre praktyki związane z ochroną praw dzieci.
Od powyższych zasad dopuszczalne są wyjątki, gdy m.in. placówka przedstawia zdjęcia z publicznej imprezy, podczas której uwieczniony wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości – wówczas zdjęcie takie może zostać opublikowane przez żłobek.
Czy dotychczas prawa małoletniego do ochrony wizerunku nie było chronione?
Dodać należy, że wprowadzone w Ustawie zmiany zwiększają ochronę małoletnich, nie są jednak jedynymi przepisami, na podstawie których dobra osobiste najmłodszych są chronione – już teraz bowiem publikacje zdjęć małoletnich, w określonych sytuacjach, uznać można za niedozwolone i rodzące odpowiedzialność odszkodowawczą placówki opiekuńczej.
Moje dziecko ukończyło 3. rok życia, czy jego wizerunek także jest objęty ochroną?
Zakaz publikacji uregulowany w znowelizowanej Ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 dotyczy najmłodszych dzieci, natomiast nie oznacza to, że prawa starszych dzieci nie są objęte ochroną na podstawie przepisów prawa.
Zgodnie z polskim prawem wizerunek jest dobrem osobistym i daną osobową. Za jego ochronę do 16. roku życia odpowiadają rodzice lub opiekunowie prawni. Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO), Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) oraz Rzecznik Praw Dziecka (RPD) apelują o dużą wstrzemięźliwość i rezygnację z upubliczniania codziennego życia dzieci w mediach społecznościowych.
Rodzice i opiekunowie prawni powinni zwracać szczególną uwagę na publikację wizerunku ich podopiecznych w sieci – a gdy naruszane są standardy, powinni odpowiednio reagować. W takich sprawach warto zasięgnąć porady profesjonalnego pełnomocnika, który po zbadaniu sprawy doradzi dalsze kroki, jakie można w sprawie podjąć.
A co, jeśli samodzielnie publikuję zdjęcia swojego dziecka?
Rodzice, w dobie cyfryzacji, dostępu do mediów społecznościowych, często decydują się na publikację zdjęć dziecka, nie przewidując, jakie konsekwencje może, dla małoletniego, przynieść taka publikacja. Dodać należy, że raz umieszczone w sieci internetowej zdjęcie zazwyczaj jest niemożliwe do usunięcia w taki sposób, by nie było do niego dostępu. O prywatność dzieci, które za kilka lat staną się młodymi dorosłymi, powinni zadbać przede wszystkim opiekunowie.
Jak zdjęcie z wakacji mojego dziecka, opublikowane w sieci społecznościowej może mu zaszkodzić? Przecież świetnie się bawiliśmy, wszyscy znajomi tak robią!
Zanim rodzic czy opiekun opublikuje zdjęcie swojego dziecka, warto by poddał obiektywnej analizie jego treść. Pomocne mogą okazać się następujące pytania:
- Czy dziecko zgadza się na publikację? – jeśli w subiektywnym odczuciu dziecka, nie jest ono zadowolone ze zdjęcia i nie zgadza się ono na publikację, rodzic powinien uszanować wolę małoletniego. Pozornie nieszkodliwe zdjęcie może stanowić przyczynę nieprzyjemnych sytuacji w gronie rówieśniczym, szkolnym, czego rodzic, kierując się dobrymi intencjami, może nie dostrzegać.
- Czy jest sposób, np. poprzez przesłanie wiadomości do członków rodziny, która umożliwi podzielenie się zdjęciem, bez dostępu do niego osobom niepowołanym? – jeśli publikacja zdjęcia ma zadanie poinformowanie rodziny o sposobie wspólnie spędzanego z dziećmi czasu, to dobrym pomysłem może okazać się przesłanie zdjęcia tylko do osób bliskich.
- Czy zdjęcie, które zamierza opublikować rodzic, musi przedstawiać wizerunek dziecka umożliwiający jego rozpoznanie? – warto zastanowić się, czy równie wartościowym nie byłoby opublikowanie zdjęcia bez widocznego wizerunku dziecka, lub dziecka przedstawionego w taki sposób, by chronić jego prywatność.
Jeśli rodzic ma wątpliwości, czy znalezione w sieci/na portalach społecznościowych treści mogą naruszać dobra osobiste małoletniego, może w tym zakresie zasięgnąć fachowej opinii adwokata, który podpowie, jakie działania można podjąć, jakie prawa przysługują rodzicowi, występującemu w imieniu dziecka i jakie kroki prawne mogą okazać się najskuteczniejsze przeciwko stwierdzonym naruszeniom prawa do wizerunku dziecka.
Stan prawny na sierpień 2026
Autor: adw. Emilia Bolewska – Kibler